از بهترین دکتر زنان و زایمان در رشت
رشت، حاجی‌آباد
بن‌بست رز
تلفن
۰۱۳-۳۳۲۳۵۰۱۸
همه روزه به‌جز دوشنبه و پنجشنبه
ساعت ۱۷ تا ۲۰
دوشنبه ۵ تیر ۱۴۰۲ توسط دکتر فاطمه فرجاد باستانی 0 دیدگاه

انواع مشکلات ناباروری در زنان

مشکلات ناباروری در زنان

با وجود اینکه امروزه به دلایل مختلف مشکلات ناباروری در زنان و مردان رو به افزایش است اما خوشبختانه علم پزشکی نیز پیشرفت قابل ملاحظه‌ای در حل مشکلات ناباروری زوجین کرده است. طبق آخرین آمار حدودا ۱۰ تا ۱۸ درصد زوجین در باردار شدن یا داشتن زایمان موفقیت‌آمیز مشکل دارند. علت ناباروری معمولا ناشی از ترکیبی از مشکلات باروری در زن و مرد یا یک مورد ناشناخته است.

در مقایسه با مردان، تشخیص علل ناباروری در زنان دشوارتر است و اکثر روش‌های درمانی موجود به علت ناباروری بستگی دارند. این نوید را به شما می‌دهیم که معمولا پس از دو سال تلاش برای باردار شدن، حدود ۹۵ درصد زوجین با موفقیت باردار می‌شوند. البته به شرط اینکه هر چه سریع‌تر به پزشک متخصص زنان؛ زایمان و نازایی یا مراکز درمان ناباروری مراجعه کنند زیرا اصولا قدرت باروری زوجین با افزایش سن کاهش می‌یابد. برای کسب آگاهی بیشتر در زمینه مشکلات باروری در زنان و مردان با ما همراه باشید. می توانید با متخصص زنان و زایمان گفت و گو کنید .

 

علائم مشکلات ناباروری در زنان چیست؟

طبق تعریف ناباروری، علامت اصلی مشکلات باروری در زنان عدم توانایی در بارداری پس از یک سال مقاربت مکرر است. اصولا یک چرخه قاعدگی بیش‌ازحد طولانی (۳۵ روز یا بیشتر)، خیلی کوتاه (کمتر از ۲۱ روز)، نامنظم یا متوقف شده می‌تواند منجر به عدم تخمک‌گذاری در زن شود، درحالی‌که ممکن است علائم و نشانه‌های ظاهری دیگری وجود نداشته باشد. عدم تخمک‌گذاری به معنای عدم باروری است و هر چیزی که مانع آن شود می‌تواند به‌عنوان یکی از مشکلات باروری در زنان محسوب شود. سایر مشکلات باروری در زنان ناشی از مشکلات ساختاری رحم، دهانه رحم و لوله فالوپ (لوله رحمی) است.

از علائم مشکلات رحمی می‌توان به:

  • خونریزی طولانی و احساس درد بیش‌ازحد در دوران قاعدگی
  •  احساس درد هنگام نزدیکی
  • درد شدید در ناحیه کمر و لگن
  • حالت تهوع شدید
  • رشد موهای زائد به ویژه در ناحیه چانه و گونه
  • قاعدگی‌های نامنظم
  •  تب
  • و ترشحات نامناسب (نشانه وجود عفونت رحم)
  • احساس سرگیجه و عدم تعادل اشاره کرد.

معمولا مشکلات مربوط به لوله فالوپ علائم و نشانه‌های ظاهری ندارند و ممکن است فقط بعد از تصمیم برای بارداری با بروز بارداری خارج از رحم متوجه آن‎ها شوید.

در مقابل از علائم باروری در زنان می‌توان به داشتن چرخه‌های قاعدگی منظم ۲۸ روزه، تخمک‌گذاری منظم که معمولا ۷ روز بعد از پایان قاعدگی با خروج ترشحات غلیظ از واژن و افزایش دمای بدن نمود پیدا می‌کند، باروری بعد از ۳ تا ۴ ماه مقاربت مکرر به‌خصوص در زمان تخمک‌گذاری، نبود هیچ‌گونه عامل ناباروری مثل کیست تخمدان یا فیبروم رحم طی چکاب‌های منظم، اشاره کرد.

 

چندین دلیل باردار نشدن بعضی زنان

وجود هر یک از این عوامل زیر برای باردار شدن شما به‌عنوان یک خانم ضروری است:

  • شما باید تخمک‌گذاری کنید. برای باردار شدن، تخمدان شما باید تخمک تولید و آزاد کند که این روند به تخمک‌گذاری معروف است. پزشک می‌تواند به شما در ارزیابی کیفیت چرخه قاعدگی و تأیید تخمک‌گذاری کمک کند.
  • به اسپرم‌های همسرتان نیاز دارد. برای بیشتر زوجین، احتمال وجود مشکلی در این زمینه خیلی کم است مگر اینکه همسرتان سابقه بیماری یا جراحی داشته باشد. پزشک شما می‌تواند چند آزمایش ساده برای ارزیابی سلامت اسپرم همسرتان انجام دهد.
  • شما باید رابطه‌های منظم داشته باشید. شما باید در زمان تصمیم‌گیری برای باروری، رابطه‌های جنسی منظم به ویژه در بازه زمانی تخمک‌گذاری داشته باشید. پزشک می‌تواند به شما کمک کند تا متوجه شوید که چه زمانی بارورتر هستید.
  • شما باید لوله‌های فالوپ باز و رحم طبیعی داشته باشید. اصولا تخمک و اسپرم در لوله‌های رحمی به هم می‌رسند و جنین به یک رحم سالم نیاز دارد که در آن رشد کند.

علاوه‌بر نکات ذکر شده، برای وقوع بارداری هر یک از مراحل فرآیند تولید مثل باید به درستی طی شوند. مراحل این فرآیند عبارتند از:

  • یکی از دو تخمدان یک عدد تخمک بالغ آزاد می‌کند.
  • تخمک توسط لوله فالوپ جذب می‌شود.
  • اسپرم از طریق دهانه رحم به سوی رحم و سپس درون لوله رحمی شنا می‌کند تا به تخمک برای لقاح برسد.
  • تخمک بارور شده از لوله رحمی به سمت رحم حرکت می‌کند.
  • تخمک بارور شده در دیواره رحم کاشته می‌شود و رشد می‌کند تا تبدیل به جنین شود.

هر عاملی که بتواند در هر مرحله از این روند اختلال ایجاد کند به‌عنوان علت مشکلات باروری در زنان محسوب می‌شود. اصولا مشکلات باروری در زنان توسط یک یا چند عامل زیر ایجاد می‌شوند:

اختلالات تخمک‌گذاری

اختلالات تخمک‌گذاری به این معنی است که شما به ندرت تخمک‌گذاری می‌کنید یا اصلاً تخمک‌گذاری نمی‌کنید. طبق آمار تقریبا از هر ۴ خانم نابارور ۱ نفر دچار این مشکل است. مشکلات عدم تنظیم هورمون‌های تولید مثل توسط هیپوتالاموس یا غده هیپوفیز یا مشکلات تخمدان می‌توانند باعث اختلالات تخمک‌گذاری شوند که جزئیات آن‎ها عبارت است از:

  • سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS). این سندرم شایع‌ترین علت ناباروری در زنان است و باعث عدم تعادل هورمون‎‌ها می‌شود که بر تخمک‌گذاری تأثیر می‌گذارد. معمولا با علائم مقاومت بدن به انسولین و چاقی، رشد غیر طبیعی مو در صورت یا بدن و آکنه همراه است.
  • اختلال عملکرد هیپوتالاموس. هر ماه دو هورمون تولید شده توسط غده هیپوفیز یعنی هورمون محرک فولیکول (FSH) و هورمون لوتئینی (LH)، مسئول تحریک تخمک‌گذاری هستند. استرس جسمی یا عاطفی بیش‌ازحد، وزن بسیار زیاد یا بسیار کم یا افزایش یا کاهش قابل توجه وزن می‌تواند تولید این هورمون‌ها را مختل کرده و بر تخمک‌گذاری تأثیر بگذارد. قاعدگی‌های نامنظم شایع‌ترین علائم این اختلال هستند.
  • نارسایی زودرس تخمدان. این اختلال که به آن نارسایی اولیه تخمدان نیز گفته می‌شود، معمولاً به دلیل پاسخ خود ایمنی بدن یا از بین رفتن زودرس تخمک‌ها در تخمدان (احتمالاً به دلایل ژنتیک یا شیمی‌درمانی) رخ می‌دهد. بنابراین تخمدان دیگر تخمک تولید نمی‌کند و تولید استروژن را در زنان زیر ۴۰ سال کاهش می‌دهد.
  • پرولاکتین زیاد. غده هیپوفیز ممکن است باعث تولید بیش‌ازحد هورمون پرولاکتین (هایپرپرولاکتینمی) شود که تولید استروژن را کاهش می‌دهد و باعث ناباروری می‌شود. این مسئله معمولاً به مشکل غده هیپوفیز مربوط می‌شود، اما می‌تواند ناشی از داروهایی باشد که برای بیماری دیگری مصرف می‌کنید.

آسیب به لوله‌های رحمی (نازایی لوله‌ای)

در این نوع از مشکلات باروری در زنان، لوله‌های رحمی آسیب‌‌دیده یا مسدودشده نمی‌توانند اسپرم را به تخمک برسانند یا مانع از عبور تخمک بارور شده به رحم می‌شوند. دلایل آسیب یا انسداد لوله فالوپ می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • بیماری التهابی لگن، عفونت رحم و لوله‌های رحمی به علت کلامیدیا، سوزاک یا سایر عفونت‌های مقاربتی
  • داشتن جراحی قبلی در شکم یا لگن از جمله جراحی برای حاملگی خارج رحمی که در آن تخمک بارور شده به جای رحم در لوله رحمی کاشته می‌شود.
  • سل لگنی به‌عنوان یکی از دلایل عمده نازایی لوله‌ای در سراسر جهان است.

 

آندومتریوز

آندومتریوز هنگامی اتفاق می‍افتد که بافت دیواره رحم ضخیم شود. این رشد اضافی بافت و از بین بردن آن از طریق جراحی می‌تواند باعث ایجاد زخم شود که ممکن است لوله‌های رحمی را مسدود کرده و تخمک و اسپرم را از هم دور کند. آندومتریوز همچنین می‌تواند بر پوشش داخلی رحم تأثیر بگذارد و باعث اختلال در کاشت تخمک بارور شده شود.

عوامل مربوط به رحم یا دهانه رحم

چندین عامل مربوط به رحم یا دهانه رحم می‌توانند با تداخل در کاشت تخمک بارور شده یا افزایش احتمال سقط جنین، روی باروری تأثیر بگذارد که عبارتند از:

  • پولیپ یا تومورهای خوش‌خیم (فیبروم یا میوم) که امروزه بسیار شایع شده‌اند. بعضی از آن‌ها می‌توانند لوله‌های رحمی را مسدود کنند یا در کاشت تخمک بارور شده اختلال ایجاد کنند و این امر بر باروری تأثیر می‌گذارد. بااین‌حال، بسیاری از خانم‌هایی که فیبروم یا پولیپ دارند می‌توانند با یک درمان به‌موقع و مناسب باردار شوند.
  • اسکار آندومتریوز یا التهاب درون رحم که می‌تواند روند کاشت را مختل کند.
  • ناهنجاری‌های رحم از بدو تولد مانند شکل غیر طبیعی رحم که می‌تواند باعث عدم بارداری برای همیشه شود.
  • تنگی دهانه رحم، باریک شدن دهانه رحم که می‌تواند در اثر ناهنجاری ارثی یا آسیب به دهانه رحم ایجاد شود.
  • گاهی‌اوقات دهانه رحم نمی‌تواند بهترین نوع مخاط یا مخاط کافی تولید کند تا اسپرم از طریق دهانه رحم به رحم منتقل شود.

ناباروری بدون دلیل

گاهی‌اوقات با وجود انجام آزمایشات مختلف، هرگز علت ناباروری یافت نمی‌شود. ترکیبی از چندین عامل جزئی در هر دو شریک زندگی می‌تواند باعث مشکلات باروری غیرقابل توجیه شود. شما هرگز نباید ناامید شوید چراکه این مشکل ممکن است با گذشت زمان اصلاح شود و در هر صورت نباید درمان ناباروری را به تأخیر انداخت.

انواع مشکلات باروری در زنان

در بالا به انواع مشکلات باروری در زنان مانند:

  • سندرم تخمدان پلی‌کیستیک
  • نارسایی زودرس تخمدان
  • افزایش هورمون پرولاکتین
  • بیماری التهابی لگن
  • آندومتریوز
  • فیبروم رحم و غیره اشاره کردیم.

خوشبختانه ۹۰% این مشکلات امروزه قابل درمان هستند و پس از گذشت مدت کوتاهی شما قادر به اقدام دوباره برای باروری هستید. البته قابل ذکر است که فاکتورهایی مانند:

  • افزایش سن
  • سیگار کشیدن و مصرف الکل
  • افزایش وزن
  • و داشتن بیماری‌های مقاربتی

خطر ناباروری را در شما افزایش می‌دهند. پس سعی کنید آن‎ها را کنترل کنید.

یکشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۲ توسط دکتر فاطمه فرجاد باستانی 0 دیدگاه

تاثیر سن در قدرت باروری زنان

طبق تحقیقاتی که بر روی تاثیر سن در قدرت باروری زنان صورت گرفته، از سن ۳۰ سالگی، قدرت باروری (توانایی باردار شدن) شروع به کاهش می کند. این روند کاهشی با رسیدن به اواسط دهه ۳۰ سریع‌‌تر می‌شود. در سن ۴۵ سالگی، قدرت باروری آنقدر کاهش می‌یابد که بارداری طبیعی برای اکثر خانم‌ها بعید است. با افزایش سن، هم تعداد و هم کیفیت تخمک‌ها پایین می‌آید به همین خاطر قدرت باروری زنان نیز کاهش می‌یابد.

از زمان بلوغ تا زمان یائسگی، هر ماه یک تخمک از تخمدان به رحم شما فرستاده می شود. هنگامی که تخمک در رحم با اسپرم به هم برخورد می‌کنند، لقاح صورت گرفته و بارداری شکل می‌گیرد. اگرچه ممکن است اینگونه به نظر برسد بدن شما هر ماه تخمک جدیدی درست می کند، اما اینطور نیست. در حقیقت یک دختر با میلیون‌ها تخمک نابالغ متولد می‌شود و این تخمک‌ها در تخمدان‌ها ذخیره می‌شوند و هر ماه یکی از آن‌ها رشد کرده و سپس آزاد می‌شود. با افزایش سن، کیفیت تخمک آزاد شده به شدت تحت تاثیر قرار می‌گیرد و به همین دلیل بر روی قدرت باروری تاثیر می‌گذارد.

به گفته پزشکان در مورد بهترین زمان حاملگی در زنان، بیشتر زنان تا قبل از ۳۵ سالگی قادرند طبیعی باردار شوند و نوزادی سالم به دنیا بیاورند، اگرچه ممکن است اقدام برای بارداری بارها و بارها ناموفق باشد، اما اگر بیش از یک سال از اقدام شما برای بارداری می‌گذرد و قرص ضد بارداری استفاده نکرده‌اید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا در صدد رفع مشکل برآید.

مشکلات بارداری در سن بالا

صرف نظر از تاثیر سن در قدرت باروری زنان، بارداری در سنین بالا می‌تواند مشکلات خاص خود را داشته باشد. جالب است بدانید که بارداری در سنی بالای ۳۵ سال در دسته بارداری‌های در معرض خطر قرار می‌گیرد.

زنانی که در اواخر دهه ۳۰ یا ۴۰ باردار می‌شوند، بیشتر در معرض خطر عوارض ناشی از بارداری در سنین بالا قرار می‌گیرند. برخی از این مشکلات ممکن است بر سلامت زن و برخی دیگر می‌توانند بر سلامت جنین تأثیر بگذارند. مشکلاتی نظیر سقط جنین، نوزاد مبتلا به سندرم داون، مرده زایی و … مشکلاتی هستند که امکان رخ دادن آن در سنین بالاتر بسیار بیشتر است. بنابراین، لازم است در مورد بهترین زمان برای بارداری مجدد بعد از سقط جنین نیز اطلاعات کسب کنید.

 

دلایل مؤثر در کاهش قدرت باروری

درصد بسیار بالایی از خانم‌ها که مشکلات ناباروری را تجربه می‌کنند، دارای اختلالات مربوط به تخمک گذاری هستند. حال بیایید ببینیم که سن چه تاثیری بر روی تخمک گذاری دارد و دلایل موثر در کاهش قدرت بارداری را برشماریم:

  1. همانطور که در قسمت بالا هم ذکر کردیم، با افزایش سن هم از تعداد و هم از کیفیت تخمک‌ها کاسته می‌شود و این خود دلیلی محکم برای مشکلات ناباروری محسوب می‌شود. در این شرایط از روشهای دارویی و مصرف انواع معجون برای تقویت تخمدان استفاده میکنند.
  2. با افزایش سن یک خانم، احتمال انسداد لوله‌های رحم یا فالوپ در او بیشتر می‌شود.
  3. تعداد بسیار زیادی از زنان، پیش از رسیدن به ۴۰ سالگی یائسه می‌شوند و یائسگی یعنی توقف چرخه تخمک گذاری و در نهایت ناباروری.
  4. با افزایش سن، سیکل قاعدگی شما تغییر خواهد کرد و هر چه به یائسگی نزدیک‌تر شوید، تخمگ گذاری و قاعدگی شما نامنظم‌تر خواهد شد، این یکی دیگر از مواردی است که تاثیر سن در قدرت باروری زنان را اثبات می‌کند.
  5. با افزایش سن احتمال ابتلا به بیماری‌هایی نظیر فیبروم رحم، آندومتریوز و … شیوع بیشتری دارند و می توانند بر باروری زنان نیز تأثیر بگذارند.

و اما سخن پایانی…

همه ما کسانی را می‌ شناسیم که در اواخر دهه ۳۰ یا اوایل دهه ۴۰ باردار شده باشد و یک نوزاد سالم به دنیا آورده باشد. اما در این بین از همه کسانی که در سنین بالا برای بچه‌دار شدن تلاش می‌کنند، بسیاری از آن‌ها صاحب فرزند نشده اند. حال که با تاثیر سن در قدرت باروری زنان بیشتر آشنا شدید، بهتر است اگر تمایل به بچه‌دار شدن دارید، به گونه‌ای برنامه ریزی کنید که در سن مناسب اقدام کنید تا بتوانید یک بارداری راحت و سالم را تجربه کنید و مشکلات ناشی از افزایش سن را به حداقل برسانید.

سه شنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۲ توسط دکتر فاطمه فرجاد باستانی 0 دیدگاه

اثر آلودگی هوا بر قدرت باروری زنان

مواجهه‌ی روزانه با مقادیر بالای آلودگی هوا در کاهش قدرت باروری موثر است.به نظر می‌رسد آلودگی هوا و باروری زنان، با هم ارتباط دارند. با این که ظاهرا سن زن مهم‌ترین فاکتور دخیل در باروری محسوب می‌شود، مواجهه‌ی روزانه با مقادیر بالای آلودگی هوا نیز در کاهش قدرت باروری موثر است.
این یافته ها بر مبنای اندازه‌گیری هورمون‌های ۱۳۱۸ زن در madona ایتالیا هستند. تمرکز این مطالعه بر روی هورمون مولرین یا AMH بود. این هورمون توسط سلول‌های تخمدان‌ها آزاد شده و تصور می‌شود تعداد تخمک‌های زیست‌پذیر زنان تحت عنوان رزرو تخمدانی را تعیین می‌کند.
طی مطالعه میزان اندازه‌گیری شده‌ی هورمون‌ها با میزان مواجهه‌ی هر فرد با آلودگی هوا بر اساس اطلاعات روزانه همچون علت خاص آلودگی و گاز نیتروژن دی‌اکسید که حاصل از سوختن سوخت‌هاست، مقایسه گردید.
طبق یافته‌ها، قابل‌ توجه‌ترین فاکتور موثر بر سطح AML سن زن بود. طوری که با گذر از ۲۵ سالگی، میزان هورمون کاهش می‌یافت. با این حال، سطح AML با میزان آلودگی هوا نیز ارتباط معکوس داشت.
محقق Antonio La Marca از دانشگاه Madona در ایتالیا که یافته‌های این مطالعه را در نشست سالانه‌ی مجمع باروری انسان و جنین شناسی در وین ارائه داد، بیان نمود:
طبق مطالعه‌ی ما، زندگی کردن در مناطق با میزان بالای آلوده‌کننده‌های هوا، خطر کاهش شدید رزرو تخمدانی را افزایش می‌دهد.
به گفته‌ی Richard Anderson از دانشگاه ادینبورگ، در این مطالعه میزان مواجهه‌ی تک به تک زنان با آلودگی را بررسی نشده است‌:
با این که این یافته در کوتاه مدت مشکلی برای باروری زنان ایجاد می‌کند، احتمالاً نشان می‌دهد زنانی که با سطح بالای آلودگی مواجهه داشته باشند، احتمالاً شانس کمتری برای بچه‌دار شدن و حتی یائسگی زودتر از موعد خواهند داشت. اگرچه این نوع مطالعه نمی‌تواند به طور واضح علت و معلول را نشان دهد و شاید فاکتور دیگری در سبک زندگی یا محیط، فاکتور کلیدی در این زمینه باشد.